GALERIA ZIEMI

24 maja 2012
DEWOŃSKA OPOWIEŚĆ I PROCESY GEOLOGICZNE

DSC_1294_stitchc

Góry Świętokrzyskie to obszar o wybitnej georóżnorodności, otwarta księga dziejów Ziemi, w której niemal 550 mln lat historii geologicznej zapisało się w dostępnych na powierzchni profilach skalnych. Jeden z rozdziałów tej księgi jest szczególny z uwagi na obfitość zapisu geologicznego i jego znaczenie dla obrazu przyrody i powiązań między nią a człowiekiem, w regionie świętokrzyskim. To okres nazwany dewonem, który trwał od ok. 416 do 359 mln lat temu. W tym czasie obszar odpowiadający dzisiejszym Górom Świętokrzyskim stanowił część rozległego, płytkiego morza szelfowego otaczającego kontynent Laurosji i położonego na półkuli południowej w strefie klimatu podzwrotnikowego. Burzliwa historia tego obszaru podczas dewonu i w późniejszych okresach geologicznych, to zarazem fascynująca opowieść o wyjściu pierwszych kręgowców na ląd, rozkwicie i zaniku tropikalnej rafy zakończonym wielkim wymieraniem, budzących grozę trzęsieniach ziemi oraz tworzeniu się jaskiń i złóż cennych minerałów. Główni aktorzy tej opowieści – dawne żyjące organizmy i procesy geologiczne, oraz jej scenariusz rozciągnięty w czasie geologicznym, dały efekt – skały dewońskie i ich współczesny wygląd włącznie z formami rzeźby, które one tworzą. Do opowieści napisanej przez Naturę, dopisał się jeszcze człowiek – eksploatując przez wieki skały dewońskie i znajdujące się w ich obrębie cenne rudy i kruszce metali.

Powyższa opowieść o dewonie oraz o tym, co działo się po tym okresie ze skałami dewońskimi to motyw przewodni ekspozycji stałej w Galerii Ziemi. W pierwszej części wystawy zapoznajemy się z najważniejszymi środowiskami i organizmami, które zamieszkiwały w dewonie obszar odpowiadający dzisiejszym Górom Świętokrzyskim. Specjalnie przygotowane dioramy z modelami dawnych żyjących organizmów wprowadzają nas w świat płytkich lagun, raf i głębokich mórz, które przed 359 milionami lat pokrywały te tereny. Artystyczne wyobrażenie dewońskiego świata podparte jest danymi naukowymi i skamieniałościami stanowiącymi jego zapis kopalny.

Opowieść o tym, co działo się ze skałami dewońskimi po dewonie, dotyczy głównie procesów geologicznych, które kształtowały te skały. Możemy się z nimi zapoznać na podstawie plansz, animacji multimedialnych oraz eksponatów geologicznych dostępnych na Antresoli. Ciekawym elementem jest Wirtualna wycieczka po najdłuższej świętokrzyskiej jaskini – Chelosiowej Jamie.


Galeria Ziemi-ekspozycja stała w Centrum Geoedukacji_fot. Archiwum Geoparku Kielce